W systemach pomiarowych stosowanych na obrabiarkach CNC często największą uwagę poświęca się samej sondzie. Tymczasem to trzpień pomiarowy ma bezpośredni kontakt z detalem i w praktyce w największym stopniu wpływa na dokładność, powtarzalność oraz niezawodność pomiaru. Jednym z popularnych modeli w ofercie Renishaw jest trzpień pomiarowy A-5000-3712.
Trzpień pomiarowy odpowiada za fizyczny kontakt z mierzonym detalem, przeniesienie sygnału dotknięcia do mechanizmu sondy oraz zachowanie powtarzalnego punktu styku przy każdym pomiarze.
Od jego geometrii, sztywności oraz jakości wykonania zależy, czy pomiar będzie dokładny, powtarzalny i odporny na zakłócenia wynikające z drgań czy przyspieszeń osi.
Jak dobrać trzpień pomiarowy?
Dobór trzpienia pomiarowego powinien uwzględniać kilka kluczowych czynników:
- Długość trzpienia - im dłuższy trzpień, tym większa podatność na ugięcie. Zawsze należy stosować możliwie najkrótszy trzpień, który zapewnia dostęp do mierzonej cechy.
- Średnica i materiał kulki - średnica kulki wpływa na dostęp do detalu oraz odporność na zużycie. Materiał (np. rubin) decyduje o trwałości i odporności na ścieranie.
- Sztywność całego układu - trzpień jest częścią łańcucha pomiarowego. Długie, cienkie trzpienie lub konfiguracje składane zwiększają ryzyko błędów.
Warto dodać, że trzpień pomiarowy jest elementem eksploatacyjnym. Najczęstsze oznaki zużycia to:
- mikrouszkodzenia lub spłaszczenie kulki,
- zmiany w powtarzalności pomiarów,
- częstsze błędy kalibracji,
- nieoczekiwane odchyłki wymiarowe.
Zużycie przyspieszają m.in.:
- częsty kontakt z ostrymi krawędziami,
- zanieczyszczenia (wióry, chłodziwo),
- zbyt duże prędkości pomiarowe.
W praktyce trzpień powinien być regularnie kontrolowany i wymieniany, nawet jeśli nie widać uszkodzeń gołym okiem. Każda zmiana trzpienia pomiarowego wymaga ponownej kalibracji sondy. Krok ten pozwala:
- określić rzeczywisty promień kulki,
- skompensować niewspółosiowość,
- zapewnić poprawne wyniki pomiarów we wszystkich kierunkach.
Trzpień pomiarowy to jeden z kluczowych elementów całego systemu pomiarowego. Odpowiedni dobór, regularna kontrola zużycia oraz prawidłowa kalibracja mają bezpośredni wpływ na jakość pomiarów i stabilność procesu produkcyjnego.
Świadome podejście do eksploatacji trzpieni pomiarowych pozwala ograniczyć błędy, skrócić czas pomiaru i zwiększyć zaufanie do wyników uzyskiwanych bezpośrednio na obrabiarce.
Jeżeli potrzebujesz pomocy w doborze trzpienia pomiarowego, chcesz uzyskać ofertę lub dodatkowe informacje techniczne, skontaktuj się z nami:
